Mühendis Bilim / Bilim / Fizik / Planck Ölçeği

Planck Ölçeği

Hasan Eren EMİR | 9 Haziran 2016, 14:48 | Fizik | 2043 görüntülenme

1890’lı yılların sonunda, fizikçi Max Planck fizik yasalarının matematiksel ifadelerini basitleştirmek için bir dizi birim önerdi. Doğada bulunan sadece beş sabiti kullanarak (ışığın hızı ve kütleçekimsel sabit dahil), herkes aynı noktaya varabilirdi. Siz, ben ve hatta başka gökadalarda yaşayan birileri bile bu Planck birimlerini elde edebilirdi. Çünkü Planck birimleri cinsinden yazıldıklarında, bu beş temel sabitin değeri 1 oluyordu.

Planck birimleri, belli bir prototip nesneye veya parçacığa değil, sadece boş uzayın özelliklerine dayanır. Bu birimlerin tanım gereği 1’e normalize ettikleri evrensel sabitler şunlar: Işığın boşluktaki hızı (c), kütleçekimsel sabiti (G), indirgenmiş Planck sabiti (ħ), Coulomb sabiti (1/4πε0) ve Boltzmann sabiti (kB). Özel görelilik için c, genel görelilik için G, kuantum mekaniği için ħ, elektromanyetizma için ε0 ve sıcaklık kavramı (istatistiksel mekanik ve termodinamik) için kB olmak üzere, bu sabitlerin her biri, temel bir fizik kuramı ya da kavramı ile ilişkilidir.

Planck Metriği

Temel Planck birimlerinin boyutları şunlardır: Uzunluk, kütle, sıcaklık, zaman ve yük. Örneğin proton, Planck uzunluğundan 100 milyon trilyon kat daha büyüktür. Yani eğer protonu gözlemlenebilen evren boyutunda düşünürsek, Planck uzunluğu sadece Tokyo ile Şikago arası uzaklık kadar olur. Uçakla 14 saat süren bir mesafe ilk bakışta uzun gelse de, evren boyutlarına kıyasla düşünürseniz çok küçük bir aralık.

Planck ölçeği bir dizi evrensel sabit olarak ortaya kondu. Dolayısıyla bu limitlerin aynı zamanda bilinen fizik yasalarının uygulanma limitleri olduğunun da anlaşılması şok etkisi yarattı. Örneğin Planck uzunluğundan daha kısa bir mesafe anlam ifade etmiyordu; o boyuta inildiğinde, bilinen fizik çöküyordu. Planck ölçeği, evrenin minimum limitleri demekti ve bu minimumun altında fizik yasaları, yasa olmaktan çıkıyordu.

Planck Ölçeği-2

Fizikçiler Planck ölçeğinde tam olarak nele olduğunu bilmiyor ama bir takım tahminleri var. Bazı kuramsal parçacık fizikçileri, dört temel doğa kuvvetinin (elektromanyetik, kütleçekimsel, zayıf çekirdeksel ve güçlü çekirdeksel kuvvetler) bu ölçekteki enerjilerde birleştiğini, birbirlerinden ayırt edilemez duruma geldiklerini düşünüyor. Ayrıca kuantum kütleçekim ve süpersicimlerin de Planck enerji ölçeğinde baskın görüngüler olma olasılığı bulunuyor.

Kaynak: bilimfili.com, Symmetry Magazine, “The Planck scale” < http://www.symmetrymagazine.org/article/the-planck-scale >

YAZAR BİLGİSİ
Hasan Eren EMİR
Yönetici
Biyografi

Merhabalar. Ben MühendisBilim’ in yöneticisiyim. Çocukluğumdan beri elektik-elektronik ve yazılım alanlarına duyduğum büyük ilgi sebebiyle üniversite eğitimimde bu alana yöneldim. Halen Atatürk Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü’ nde eğitim görmekteyim. Bunun yanında kendi projelerim üzerinde çalışmalarımı sürdürüyorum. Bilim, teknoloji, mühendislik alanlarından gelişmeleri duyuracağım ve diğer projelerimi de yayınlayacağım bir platform ihtiyacından doğan bir diğer projem; MühendisBilim için desteklerinizi bekliyor, iyi okumalar diliyorum.

BENZER GÖNDERİLER

FACEBOOK İLE YORUM YAP

YORUM YAP


PAYLAŞ