Mühendis Bilim / Eğitimler / Temel Elektronik / Elektrik ve Elektronikte Ölçüm İşlemi-5

Elektrik ve Elektronikte Ölçüm İşlemi-5

Hasan Eren EMİR | 2 Temmuz 2016, 17:14 | Temel Elektronik | 2328 görüntülenme

Multimetre İle Diyot Testi

Diyot Testi 1

Diyotlar elektronikte en çok kullanılan devre elemanları arasındadır. Diyotlar hakkında daha detaylı bilgi için bkz. Temel Devre Elemanları-4-Diyotlar. Alternatif akımı doğru akıma çevirme gibi önemli işlevleri gerçekleştiren bu elemanların sağlam veya bozuk olma durumlarını nasıl anlayacağız? Diyotları iki şekilde test ediyoruz;

  • Yukarıda gördüğünüz görselde multimetrenin kademesi diyot sembolü olan seviyeye getirilir. Kırmızı prob diyotun çizgili olan ucuna (katot), siyah prob diyotun diğer ucuna (anot) yerleştrilir. Bu haliyle diyotun katotundan anotuna doğru bir akım akışı gerçekleşmemelidir. Yani multimetre ekranında değer gözükmemeli veya görseldeki gibi .1 gibi anlamsız değer gözükmeli ve  multimetre buzzerından herhangi bir ses gelmemelidir.

Arıza Durumu : Eğer ekranda anlamlı değerler gözükür ve buzzerdan ses gelirse diyot sızdırıyor demektir, yani işlevini artık kaybetmiştir.

Diyot Testi 2

  • İkinci yöntemde ise multimetre kademesi yine diyot konumunda olmak şartıyla probların yerleri değiştirilerek yapılır. Bu haliyle diyotun anotundan katotuna doğru bir akım akışı gerçekleşecektir. Multimetre ekranında 560 580 gibi değerler gözükecek ve buzzerdan ses gelecektir.

Arıza Durumu : Eğer buzzerdan ses gelmezse veya ekranda gözüken değerler küçük olursa veya hiç değer gözükmezse diyot arızalıdır.

Ek bilgi: Aynı zamanda diyot testi konumunda herhangi bir bağlantıda temassızlık veya kısa devre olup olmadığı da anlaşılabilir. Problardan biri bağlantıya ve diğeri kısa devre veya temassızlık olması muhtemel olan diğer bağlantıya temas ettirilince buzzerdan net bir şekilde ses geliyor ise bu bağlantıda kısa devre vardır demektir.

Multimetre İle BJT Transistör Testi

Transistör Testi

Transistörler hakkında detaylı bilgi için bkz. Temel Devre Elemanları-5-Transistörler, Transistörlerin Anahtar Olarak Kullanılması ve Transistörlerin Yükselteç Olarak Kullanılması. Bilindiği üzere BJT transistörler emiter, base ve collector olarak isimlendirilen üç bacağa sahiptirler. Ancak bacak isimlendirmesinde standart olarak herhangi bir numaralandırma söz konusu değil. Yani her farklı transistör farklı bacak düzeninde olabilir (emiter-base-collector veya base-collector-emiter gibi). Multimetre yardımı ile bu bacakların nasıl belirlenebileceğine, transistörün yapısının nasıl bulunacağına ve sağlamlık testine değinelim;

BJT transisitörler içerisinde iki adet diyot varmış gibi düşünülebilir. Dolayısıyla transistör testlerinde de multimetre kademesini diyot testi konumuna alıyoruz.

Ardından kırmızı probu bacaklardan birinde sabit tutup (genellikle orta bacakta), siyah probu sırasıyla diğer iki bacağa değdiriyoruz veya tam tersi olacak şekilde yani siyah probu sabit tutup (genellikle orta bacakta), kırmızı probu sırasıyla iki bacağa değdiriyoruz. Her iki bacak içinde multimetre ekranında değer okunuyorsa, sabit tutulan probun olduğu bacak base dir.

Eğer sabit tutulan prob kırmızı ise transistör NPN, siyah ise PNP dir denilir. Bu durum transistörün iletim yönüyle alakalı bir durumdur.

Gelelim diğer bacakların belirlenmesine; base bacağı üzerinde transistörün yapısına göre siyah veya kırımızı problardan biri sabit dururken sırasıyla diğer iki bacağa boşta kalan diğer probu değdiriyoruz. Yukarıda belirttiğimiz gibi multimetre ekranında değer belirecektir. Bu değerlerden küçük olanı transistörün collector bacağını bizlere gösterir. Kalan diğer bacak ise emiter olarak belirlenmiş olur.

Görselde test edilen transistörün orta bacağı base olarak belirlenmiş. Kırmızı prob base bacağında olduğu için bu transistör NPN yapılıdır. Görüldüğü üzere 3.bacak için ekranda okunan değer daha küçüktür yani bu bacakta collector dür. Geriye kalan birinci bacak ise emiter olarak belirlenmiş oldu.

Arıza Durumu: Base bacağı belirlenirken eğer her üç bacak için deneme yapmanıza rağmen hiç değer gözükmüyor veya sadece bacaklardan biri için bir değer gözüküyor ve diğeri için gözükmüyorsa transistör bozuktur denilir.

Eğtim serisinin önceki bölümü için bkz. Elektrik ve Elektronikte Ölçüm İşlemi-4.

YAZAR BİLGİSİ
Hasan Eren EMİR
Yönetici
Biyografi

Merhabalar. Ben MühendisBilim’ in yöneticisiyim. Çocukluğumdan beri elektik-elektronik ve yazılım alanlarına duyduğum büyük ilgi sebebiyle üniversite eğitimimde bu alana yöneldim. Halen Atatürk Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü’ nde eğitim görmekteyim. Bunun yanında kendi projelerim üzerinde çalışmalarımı sürdürüyorum. Bilim, teknoloji, mühendislik alanlarından gelişmeleri duyuracağım ve diğer projelerimi de yayınlayacağım bir platform ihtiyacından doğan bir diğer projem; MühendisBilim için desteklerinizi bekliyor, iyi okumalar diliyorum.

BENZER GÖNDERİLER

FACEBOOK İLE YORUM YAP

YORUM YAP


PAYLAŞ